Ocena ryzyka w AML

Dwa poziomy oceny ryzyka

Ustawa przewiduje ocenę ryzyka na dwóch poziomach: ryzyko całej instytucji obowiązanej oraz ryzyko konkretnej relacji gospodarczej lub transakcji. Oba poziomy wyznaczają sposób stosowania środków bezpieczeństwa finansowego.

Ocena ryzyka instytucji (art. 27)

Zgodnie z art. 27 ust. 1 instytucje obowiązane identyfikują i oceniają ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu związane z ich działalnością, uwzględniając czynniki dotyczące klientów, państw lub obszarów geograficznych, produktów, usług, transakcji oraz kanałów ich dostaw. Działania mają być proporcjonalne do charakteru i wielkości instytucji. Ocenę sporządza się w postaci papierowej lub elektronicznej i aktualizuje w razie potrzeby, nie rzadziej niż co 2 lata (art. 27 ust. 3).

Ocena ryzyka relacji gospodarczej (art. 33 ust. 2)

Odrębnie, przy stosowaniu środków bezpieczeństwa finansowego, instytucja rozpoznaje i ocenia ryzyko związane z konkretnymi stosunkami gospodarczymi lub transakcją okazjonalną. Wynik tej oceny wyznacza zakres i intensywność stosowanych środków (art. 33 ust. 2 i ust. 4).

Typowe nieporozumienia

• „Ocena ryzyka to jeden dokument" — ocena instytucji (art. 27) i ocena relacji (art. 33) to dwa odrębne poziomy.
• „Raz sporządzona ocena wystarczy na stałe" — ocenę instytucji aktualizuje się nie rzadziej niż co 2 lata, a w razie potrzeby częściej.

Podstawa prawna

Ocenę ryzyka regulują m.in. art. 27 i art. 33 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. 2018 poz. 723 ze zm.; tekst jednolity — Dz.U. 2023 poz. 1124).

Jak Zgłaszam.org wspiera ten proces

Narzędzie Zgłaszam.org oblicza transparentny scoring ryzyka klienta na podstawie zdefiniowanych czynników i udostępnia wynik do dokumentacji. Dostarcza dane do oceny — nie zastępuje decyzji instytucji obowiązanej co do kategorii ryzyka i stosowanych środków.