Kto odpowiada za AML w biurze rachunkowym: właściciel, pracownik czy zarząd?

Za AML w biurze rachunkowym odpowiada przede wszystkim samo biuro jako instytucja obowiązana, a ustawa wymaga, by wyznaczyć w nim konkretne osoby: kadrę kierowniczą wyższego szczebla (art. 6), w podmiocie z zarządem – osobę z jego grona (art. 7) oraz pracownika na stanowisku kierowniczym odpowiedzialnego za zgodność działalności z przepisami (art. 8). Jeżeli biuro prowadzi działalność jednoosobowo, wszystkie te zadania wykonuje jego właściciel (art. 9). To ważne, bo biuro rachunkowe jako instytucja obowiązana odpowiada za AML nie tylko jako firma: ustawa przewiduje także możliwość nałożenia kary pieniężnej na osoby wyznaczone na podstawie art. 6–8 (art. 154 ust. 1).

Ostatnia aktualizacja stanu prawnego: 16.10.2026

Kluczowe wnioski

• Instytucja obowiązana ma wyznaczyć kadrę kierowniczą wyższego szczebla odpowiedzialną za wykonywanie obowiązków z ustawy (art. 6) oraz pracownika na stanowisku kierowniczym odpowiedzialnego za zgodność (art. 8).
• W podmiocie, w którym działa zarząd lub inny organ zarządzający, osobę odpowiedzialną za wdrażanie obowiązków wyznacza się spośród członków tego organu (art. 7).
• W biurze prowadzonym jednoosobowo zadania z art. 6 i art. 8 wykonuje osoba prowadząca działalność (art. 9).
• Niedopełnienie obowiązku wyznaczenia osoby (art. 147 pkt 1) grozi karą administracyjną dla biura, a osoby z art. 6–8 mogą zostać ukarane indywidualnie karą pieniężną do 1 000 000 zł (art. 154 ust. 1).

Czy biuro rachunkowe jest instytucją obowiązaną i co z tego wynika?

Tak – zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy o AML instytucjami obowiązanymi są „podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych”. Obowiązki z ustawy spoczywają więc na samym podmiocie prowadzącym biuro, a ustawa wymaga, by wykonywały je konkretne, wyznaczone osoby. Szerszy przegląd przepisów znajdziesz w artykule Ustawa AML – kluczowe artykuły dla księgowych.

Kogo biuro rachunkowe musi wyznaczyć według ustawy o AML?

Zgodnie z art. 6–8 ustawy o AML są to trzy elementy, które mogą się częściowo pokrywać, zależnie od struktury biura.

1. Kadra kierownicza wyższego szczebla (art. 6). Instytucje obowiązane wyznaczają kadrę kierowniczą wyższego szczebla odpowiedzialną za wykonywanie obowiązków określonych w ustawie. Według art. 2 ust. 2 pkt 9 jest to „członka zarządu, dyrektora lub pracownika instytucji obowiązanej posiadającego wiedzę z zakresu ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związanego z działalnością instytucji obowiązanej oraz podejmującego decyzje mające wpływ na to ryzyko”.
2. Osoba z organu zarządzającego (art. 7). Gdy w instytucji działa zarząd lub inny organ zarządzający, osobę odpowiedzialną za wdrażanie obowiązków wyznacza się spośród członków tego organu.
3. Pracownik na stanowisku kierowniczym (art. 8). Odpowiada za zapewnienie zgodności działalności instytucji, jej pracowników i innych osób wykonujących czynności na jej rzecz z przepisami AML. Odpowiada też za przekazywanie w imieniu instytucji zawiadomień, o których mowa w art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, art. 89 ust. 1 i art. 90.

Kto odpowiada za AML, gdy biuro prowadzi jedna osoba?

Według art. 9 ustawy o AML, gdy instytucja obowiązana prowadzi działalność jednoosobowo, zadania kadry kierowniczej wyższego szczebla oraz pracownika, o których mowa w art. 6 i art. 8, wykonuje osoba prowadząca tę działalność. Właściciel jednoosobowego biura nie wyznacza więc nikogo innego do tych ról – pełni je sam. Pozostałe obowiązki instytucji obowiązanej, np. wewnętrzna procedura (art. 50) czy szkolenia (art. 52), nadal go dotyczą.

Czy w ustawie jest „AML Compliance Officer”?

Nie – w tekście jednolitym ustawy o AML nie występuje określenie „AML Compliance Officer”. Ustawa posługuje się opisem funkcji: kadra kierownicza wyższego szczebla (art. 6), osoba z organu zarządzającego (art. 7) i pracownik zajmujący kierownicze stanowisko (art. 8). Ustawa wymaga wyznaczenia osób według tych opisów, a nie posługiwania się konkretną nazwą stanowiska.

Kto podejmuje decyzje o wewnętrznej procedurze AML?

Zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy o AML wewnętrzna procedura instytucji obowiązanej lub jej aktualizacja, przed wprowadzeniem do stosowania, podlega akceptacji przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla. Procedurę wprowadza instytucja obowiązana (art. 50 ust. 1), ale jej wejście w życie wymaga zgody osób wyznaczonych w tej roli. Za brak wprowadzenia wewnętrznej procedury ustawa przewiduje karę administracyjną (art. 147 pkt 7).

Czym grozi niewyznaczenie osoby odpowiedzialnej za AML?

Według art. 147 pkt 1 ustawy o AML instytucja obowiązana, która nie dopełnia obowiązku wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązków określonych w ustawie, o którym mowa w art. 7 i art. 8, podlega karze administracyjnej. Karami administracyjnymi są m.in. publikacja informacji o instytucji i zakresie naruszenia w Biuletynie Informacji Publicznej, nakaz zaprzestania określonych czynności oraz kara pieniężna (art. 150 ust. 1 pkt 1, 2 i 5). Karę pieniężną nakłada się do wysokości dwukrotności kwoty korzyści osiągniętej lub straty unikniętej albo – gdy nie da się jej ustalić – do wysokości równowartości 1 000 000 euro (art. 150 ust. 2). Wyższe limity z art. 150 ust. 3 dotyczą instytucji z art. 2 ust. 1 pkt 1–5, 7–11, 24 i 25, a więc nie biur rachunkowych z pkt 17.

Czy za naruszenia AML odpowiada też konkretna osoba, a nie tylko biuro?

Tak – art. 154 ust. 1 ustawy o AML stanowi, że w przypadku stwierdzenia naruszenia przez instytucję obowiązaną obowiązków z art. 147 lub art. 148 organy, o których mowa w art. 151 ust. 1, mogą nałożyć na osobę, o której mowa w art. 6–8, odpowiedzialną za wykonanie obowiązków określonych w ustawie w czasie, w którym naruszono te przepisy, „karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł”. Przy ustalaniu kary uwzględnia się m.in. wagę naruszenia i czas jego trwania oraz stopień współpracy z organami (art. 154 ust. 2 w związku z art. 150 ust. 4). Przepis mówi, że organy „mogą” nałożyć karę – nie jest to automatyzm.

Odrębnie art. 156 ust. 1 pkt 1 przewiduje odpowiedzialność karną każdego, kto działając w imieniu lub na rzecz instytucji obowiązanej nie dopełnia obowiązku przekazania Generalnemu Inspektorowi zawiadomienia o okolicznościach, które mogą wskazywać na podejrzenie popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, albo zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu związku transakcji z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu. Grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, a przy działaniu nieumyślnym – grzywna (art. 156 ust. 3). Ten przepis nie jest ograniczony do osób wyznaczonych w art. 6–8.

Jak może wyglądać podział ról w biurze? (przykład hipotetyczny)

Poniższy schemat jest wyłącznie ilustracją i nie wynika wprost z ustawy. Załóżmy hipotetyczne biuro prowadzone w formie spółki z zarządem:

• członek zarządu wyznaczony jako osoba odpowiedzialna za wdrażanie obowiązków (art. 7), który zarazem należy do kadry kierowniczej wyższego szczebla (art. 6);
• główny księgowy lub kierownik zespołu na stanowisku kierowniczym wyznaczony jako odpowiedzialny za zgodność i przekazywanie zawiadomień (art. 8);
• kadra kierownicza wyższego szczebla akceptująca wewnętrzną procedurę i jej aktualizacje (art. 50 ust. 3);
• wszystkie osoby wykonujące obowiązki AML objęte szkoleniami (art. 52 ust. 1).

Ustawa wymaga, by wskazane osoby spełniały warunki z art. 6–8; konkretny układ ról w biurze trzeba dostosować do jego struktury.

FAQ

Czy właściciel biura może przerzucić odpowiedzialność za AML na pracownika?

Nie w sensie ustawowym. Obowiązki z ustawy spoczywają na instytucji obowiązanej (art. 2 ust. 1 pkt 17), a w biurze prowadzonym jednoosobowo zadania z art. 6 i art. 8 wykonuje właściciel (art. 9). Za niedopełnienie obowiązków określonych w art. 147 instytucja obowiązana podlega karze administracyjnej.

Czy osoba wyznaczona odpowiada za naruszenia z okresu przed jej wyznaczeniem?

Według art. 154 ust. 1 kara może dotyczyć osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązków „w czasie, w którym naruszono te przepisy”, czyli decyduje okres, w którym doszło do naruszenia.

Czy trzeba wyznaczyć osobę odpowiedzialną za AML, jeśli biuro prowadzę sam?

Nie musisz wyznaczać nikogo innego: zgodnie z art. 9 zadania z art. 6 i art. 8 wykonuje osoba prowadząca działalność jednoosobowo.

Materiał informacyjny, nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień 16.10.2026.

Źródła:

1. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 maja 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. 2025 poz. 644), art. 2 ust. 1 pkt 17 i ust. 2 pkt 9, art. 6, 7, 8, 9: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/644/text.pdf (pobrano 16.10.2026).
2. Ta sama ustawa (Dz.U. 2025 poz. 644), art. 50 ust. 1 i 3, art. 52 ust. 1: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/644/text.pdf (pobrano 16.10.2026).
3. Ta sama ustawa (Dz.U. 2025 poz. 644), art. 147 pkt 1 i 7, art. 150 ust. 1–4, art. 151 ust. 1, art. 154 ust. 1–2, art. 156 ust. 1 pkt 1 i ust. 3: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/644/text.pdf (pobrano 16.10.2026).
4. Akty zmieniające ogłoszone po tekście jednolitym, niedotyczące cytowanych przepisów: Dz.U. 2025 poz. 1669, Dz.U. 2026 poz. 875, Dz.U. 2026 poz. 1206 – metadane: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/723 (pobrano 16.10.2026).