Instytucja obowiązana

Czym jest instytucja obowiązana

Instytucja obowiązana to podmiot, na którym ustawa nakłada obowiązki z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Zamknięty katalog takich podmiotów zawiera art. 2 ust. 1 ustawy z 1 marca 2018 r. O przynależności do katalogu decyduje rodzaj wykonywanej działalności, a nie wielkość firmy czy liczba klientów.

Kto jest instytucją obowiązaną

Katalog obejmuje m.in. banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, instytucje płatnicze i pieniądza elektronicznego, firmy inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń, notariuszy, pośredników w obrocie nieruchomościami, a także podmioty związane z usługami finansowymi i doradztwem. Dla sektora księgowego istotne są w szczególności:

• podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych — art. 2 ust. 1 pkt 17 (biura rachunkowe);
• doradcy podatkowi — art. 2 ust. 1 pkt 14 (w zakresie wskazanych czynności) oraz art. 2 ust. 1 pkt 15 (pozostałe czynności doradztwa podatkowego; ten punkt obejmuje też biegłych rewidentów).

Jakie obowiązki wiążą się ze statusem

Instytucja obowiązana stosuje m.in. środki bezpieczeństwa finansowego wobec klientów, sporządza ocenę ryzyka, wdraża wewnętrzną procedurę AML, wyznacza osoby odpowiedzialne, prowadzi szkolenia oraz przekazuje informacje i zawiadomienia do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF).

Typowe nieporozumienia

• „Małe biuro nie jest instytucją obowiązaną" — status wynika z rodzaju działalności (np. usługowe prowadzenie ksiąg), niezależnie od skali.
• „Prowadzę tylko KPiR, więc mnie to nie dotyczy" — kwalifikacja zależy od charakteru usług; ocenę należy przeprowadzić indywidualnie wobec aktualnego brzmienia przepisów.

Podstawa prawna

Katalog instytucji obowiązanych określa art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. 2018 poz. 723 ze zm.; tekst jednolity — Dz.U. 2023 poz. 1124).

Jak Zgłaszam.org wspiera instytucje obowiązane

Zgłaszam.org dostarcza biurom rachunkowym techniczne narzędzia do wykonywania obowiązków AML — screening list sankcyjnych, weryfikację w CRBR, ocenę ryzyka klienta i ewidencję. Narzędzie dostarcza dane i scoring; decyzje pozostają po stronie instytucji obowiązanej.