Przyszłość AML: nadchodzące zmiany w przepisach unijnych i krajowych

Pakiet AML Unii Europejskiej nie zmienia obowiązków biura rachunkowego od dziś: rozporządzenie (UE) 2024/1624 zgodnie z art. 90 „stosuje się od dnia 10 lipca 2027 r.”, a do tego czasu biura stosują polską ustawę AML, w której biuro rachunkowe jako instytucja obowiązana wynika z art. 2 ust. 1 pkt 17. Rozporządzenie wymienia wśród podmiotów zobowiązanych m.in. zewnętrznych księgowych, a dyrektywa (UE) 2024/1640 ma zostać wdrożona do krajowego prawa do 10 lipca 2027 r.

Ostatnia aktualizacja stanu prawnego: 03.11.2026

Kluczowe wnioski

• Rozporządzenie (UE) 2024/1624 (AMLR) stosuje się od 10 lipca 2027 r. (art. 90); do tego dnia obowiązuje dotychczasowy porządek prawny.
• Wśród podmiotów zobowiązanych AMLR wymienia m.in. biegłych rewidentów, zewnętrznych księgowych i doradców podatkowych (art. 3 pkt 3 lit. a).
• Dyrektywa (UE) 2015/849 traci moc od 10 lipca 2027 r. (art. 77 dyrektywy 2024/1640), a państwa członkowskie mają wdrożyć nową dyrektywę do tego samego dnia (art. 78 ust. 1).
• Ustawa AML jest już zmieniana: trzy akty ogłoszone po tekście jednolitym z 2025 r. nie zmieniają jednak art. 2 ust. 1 pkt 17, który dotyczy biur rachunkowych.

Z jakich aktów składa się unijny pakiet AML?

Z punktu widzenia tego wpisu istotne są trzy akty z 31 maja 2024 r., ogłoszone w Dzienniku Urzędowym UE 19 czerwca 2024 r.: rozporządzenie (UE) 2024/1624 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (AMLR), dyrektywa (UE) 2024/1640 w sprawie mechanizmów, które państwa członkowskie powinny wprowadzić w celu zapobiegania takiemu wykorzystywaniu, oraz rozporządzenie (UE) 2024/1620 w sprawie ustanowienia Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA). Rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich (art. 90 AMLR), natomiast dyrektywa wymaga przeniesienia do prawa krajowego.

Od kiedy stosuje się rozporządzenie AMLR?

Według art. 90 akapit drugi AMLR rozporządzenie „stosuje się od dnia 10 lipca 2027 r.”, z wyjątkiem podmiotów zobowiązanych wymienionych w art. 3 pkt 3 lit. n) i o), do których stosuje się je od 10 lipca 2029 r. Do wskazanego dnia nie ma podstaw, by opierać obowiązki biura na AMLR zamiast na obowiązującej ustawie krajowej.

Czy AMLR obejmuje księgowych?

Zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. a AMLR podmiotami zobowiązanymi są m.in. „biegłych rewidentów, zewnętrznych księgowych i doradców podatkowych” (tak brzmi sformułowanie w polskiej wersji językowej) oraz inne osoby, które zobowiązują się udzielić pomocy materialnej, wsparcia lub porad w sprawach podatkowych w ramach podstawowej działalności gospodarczej lub zawodowej. Jak polskie biura rachunkowe zostaną dopasowane do unijnego pojęcia, rozstrzygną przepisy wdrażające; tego w tym wpisie nie przesądzamy.

Co z dyrektywą i polską ustawą AML?

Art. 77 dyrektywy 2024/1640 stanowi, że „Dyrektywa (UE) 2015/849 traci moc ze skutkiem od dnia 10 lipca 2027 r.”, a art. 78 ust. 1 zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia w życie przepisów niezbędnych do jej wykonania do dnia 10 lipca 2027 r. (z krótszymi terminami dla art. 74, art. 11, 12, 13 i 15 oraz dłuższym dla art. 18). Baza ELI nie wskazuje aktu, który uchylałby ustawę z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, a zmiany wprowadzone do niej po tekście jednolitym z 2025 r. (opisane niżej) nie odwołują się do dyrektywy 2024/1640 ani rozporządzenia 2024/1624. Nie opisujemy projektów ustaw, ponieważ nie potwierdziliśmy ich w źródle pierwotnym.

Jakie zmiany ustawy AML są już ogłoszone?

Po tekście jednolitym (Dz.U. 2025 poz. 644) ogłoszono trzy akty zmieniające ustawę AML:

• Dz.U. 2025 poz. 1669 – art. 6 zmienia art. 72 ust. 6 pkt 7a i dodaje art. 72 ust. 7 (informacje przekazywane przez instytucje obowiązane, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 13, czyli notariuszy); zmiana weszła w życie 30 czerwca 2026 r.
• Dz.U. 2026 poz. 875 – art. 15 zmienia art. 129f ust. 3, dodaje art. 129f ust. 4 oraz art. 129h pkt 4a (rejestr działalności na rzecz spółek lub trustów); wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r.
• Dz.U. 2026 poz. 1206 – art. 33 zmienia art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 1; wchodzi w życie 11 stycznia 2027 r.

Żadna z tych zmian nie zmienia art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy AML, który wymienia „podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych”.

Czym jest AMLA i od kiedy działa?

Rozporządzenie (UE) 2024/1620 ustanawia Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu. Według art. 108 akapit drugi „stosuje się” je od dnia 1 lipca 2025 r., z wyjątkiem wskazanych w akapicie trzecim artykułów stosowanych od 26 czerwca 2024 r. oraz art. 103 stosowanego od 31 grudnia 2025 r. W tym wpisie nie omawiamy uprawnień Urzędu wobec poszczególnych kategorii podmiotów zobowiązanych.

Co biuro rachunkowe powinno z tym zrobić już teraz?

Jest to wniosek redakcji, nie przepis: do 10 lipca 2027 r. obowiązują dotychczasowe przepisy krajowe, więc podstawą działania pozostaje obecna ustawa AML. Warto śledzić publikacje w Dzienniku Ustaw dotyczące wdrożenia dyrektywy 2024/1640 i przygotować dokumentację do ewentualnej aktualizacji. Obowiązki z obecnej ustawy omawiamy m.in. w przewodniku kluczowe artykuły ustawy AML dla księgowych, w tekście o tym, kto odpowiada za AML w biurze rachunkowym, oraz o roli biura rachunkowego w systemie AML. Typowe nieporozumienia zebraliśmy w artykule mity o AML w małych i średnich biurach rachunkowych.

FAQ

Czy od 10 lipca 2027 r. przestaje obowiązywać polska ustawa AML?

To nie wynika z pobranych przepisów. Art. 90 AMLR określa początek jego stosowania, a art. 77 dyrektywy 2024/1640 uchyla dyrektywę 2015/849 od tego dnia; ELI nie wskazuje aktu uchylającego ustawę z 2018 r. Zakres zmian krajowych zależy od przepisów wdrażających, których nie opisujemy.

Czy rozporządzenie AMLR już teraz obowiązuje biura rachunkowe?

Rozporządzenie weszło w życie dwudziestego dnia po opublikowaniu, ale zgodnie z art. 90 jego przepisy stosuje się od 10 lipca 2027 r. (dla art. 3 pkt 3 lit. n) i o) od 10 lipca 2029 r.).

Czy zmiany ogłoszone w 2025 i 2026 r. dotyczą biur rachunkowych?

Trzy akty zmieniające ustawę AML po tekście jednolitym z 2025 r. nie zmieniają art. 2 ust. 1 pkt 17. Dotyczą m.in. notariuszy (art. 72), rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów (art. 129f, 129h) oraz banków i oddziałów (art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 1).

Materiał informacyjny, nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień 03.11.2026.

Źródła:

1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 z dnia 31 maja 2024 r. (Dz.Urz. UE L 2024/1624 z 19.6.2024), art. 3 pkt 3 lit. a, art. 90 – polski tekst z Urzędu Publikacji UE, https://publications.europa.eu/resource/celex/32024R1624, pobrano 03.11.2026 (tekst w brzmieniu z Dz.Urz. UE; EUR-Lex zwrócił puste 202, nie sprawdzono wersji skonsolidowanej).
2. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1640 z dnia 31 maja 2024 r. (Dz.Urz. UE L 2024/1640 z 19.6.2024), art. 77, art. 78 ust. 1 – https://publications.europa.eu/resource/celex/32024L1640, pobrano 03.11.2026.
3. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1620 z dnia 31 maja 2024 r. (Dz.Urz. UE L 2024/1620 z 19.6.2024), art. 108 – https://publications.europa.eu/resource/celex/32024R1620, pobrano 03.11.2026.
4. Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 644, art. 2 ust. 1 pkt 13–17 – https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/644/text.pdf, pobrano 03.11.2026.
5. Ustawa z dnia 17 października 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1669), art. 6 i art. 9 pkt 4 – https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1669/text.pdf, pobrano 03.11.2026.
6. Ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 875), art. 15 i art. 22 – https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/875/text.pdf, pobrano 03.11.2026.
7. Ustawa z dnia 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1206), art. 33 i art. 57 – https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1206/text.pdf, pobrano 03.11.2026.